Het verhaal doet inmiddels al een aantal weken de ronde in zowel seculiere als christelijke media. Deze zomer wordt in het Israëlische resort Ein Bokek aan de Dode Zee een LHBTQ+-festival georganiseerd met de naam Pride Land. Verschillende media, waaronder The Jerusalem Post, schreven dat het festival van 1 tot en met 4 juni zou plaatsvinden. Op de officiële website van Pride Land wordt echter 1 tot en met 4 juli genoemd. Er lijkt dus sprake van een onjuistheid in de berichtgeving.
Het grootste LGBTQ+-festival
Pride Land wordt aangekondigd als een tijdelijke Pride City aan de Dode Zee: een locatie die dag en nacht moet bruisen, met hotels, strandlocaties, feesten en een centraal podium. Volgens de organisatoren draait het om vrijheid, acceptatie, liefde en gemeenschap. Via het officiële X-account van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken werd het evenement onlangs nog onder de aandacht gebracht, met de claim dat dit het grootste LGBTQ+-festival in het Midden-Oosten moet worden.
Een beladen plek
Juist de locatie maakt dit nieuws opvallend. Voor wie vertrouwd is met de geschiedenissen van het Oude Testament, is de Dode Zee niet zomaar een plek. Dit gebied roept herinneringen op aan Sodom en Gomorra. Waar deze steden vóór hun ondergang precies hebben gelegen, daarover zijn de meningen verdeeld, maar in elk geval in deze regio.
Het schuurt
Bij het lezen van de nogal uitbundige website van Pride Land moet ik denken aan wat we in Genesis 19 en op andere plaatsen in de Bijbel* lezen over wat ooit de kenmerken waren van Sodom en Gomorra: goddeloosheid, hoogmoed, gebrek aan gastvrijheid en (homo)seksuele losbandigheid. En dan schuurt het met name bij dat laatste wanneer juist binnen de LHBTQ+-gemeenschap openlijk wordt gevierd wat de Bijbel zonde noemt. Â
*  Judas 1:7; 2 Petrus 2:6-8; Ezechiël 16:49-50
Geen populair standpunt
Ik besef dat dit geen populair standpunt is, maar naar mijn overtuiging wel in de lijn van de Schrift. De Bijbel spreekt duidelijk over homoseksuele praktijk als strijdig met Gods bedoeling voor seksualiteit, en al helemaal wanneer deze wordt losgekoppeld van een relatie van liefde en trouw. Ik wil hierbij overigens wel meteen aangeven dat veel homoseksuele mannen en vrouwen — christen of niet, praktiserend of niet — zich vaak niet herkennen in de soms nogal extravagante en aanstootgevende sfeer van pride-evenementen.
We staan in dezelfde rij
En minstens zo belangrijk: de Bijbel geeft geen enkele aanleiding om homoseksuele mensen neer te zetten als een aparte categorie van ‘grote(re) zondaren’. De Bijbel veroordeelt net zo goed de zonden van hoogmoed, roddel, hebzucht, bitterheid, overspel, pornografie, leugen, liefdeloosheid en schijnheiligheid. Wat dat betreft staan we allemaal in dezelfde rij van zondaren. Het schokkende van Pride Land is dus niet dat daar extra grote zondaren samenkomen, maar dat zonde wordt gevierd als iets positiefs: vrijheid, identiteit en feest. Deze woorden komen in de aankondigingen van Pride Land steeds weer terug.
Het laagste punt
De organisatie gaat er prat op dat het festival wordt gehouden op het laagste punt van de aarde. De keuze om juist in dit dode en verlaten woestijngebied een dergelijk evenement te organiseren, wordt onder meer verklaard doordat er geen buren zijn. Dus ook geen geluidsbeperkingen, geen veroordelende blikken en alleen ‘muziek die versmelt met het woestijnlandschap’. De woorden ‘laagste’ en ‘dode’ roepen bij mij echter heel andere associaties op…
Liefde zonder waarheid
Ook dÃt festival – en dat geldt voor heel veel andere zaken en ontwikkelingen – laat zien dat we in een tijd leven waarin de mens nog nadrukkelijker zelf bepaalt wat goed is. Daarom raakt dit nieuws aan iets groters dan dit ene festival. We leven in een tijd waarin liefde wordt losgemaakt van waarheid, vrijheid van heiligheid en identiteit los van de Schepper. En zonde wordt niet alleen verdragen, maar steeds vaker openlijk gevierd.
Israël niet afschrijven
De bekende Amerikaanse commentator Tucker Carlson, die de laatste jaren kritisch is op steun aan Israël, gebruikte dit festival als aanleiding om te vragen waarom christenen nog achter Israël zouden staan. Deze vraag is vanuit de Bijbel niet zo moeilijk te beantwoorden. Wat er deze zomer in Ein Bokek staat te gebeuren, laat zien dat Israël op dit moment – zoals dat ook in het Oude Testament vaak het geval was – grotendeels nog in ongeloof en zonde leeft. Paulus schrijft in Romeinen 11 dat er over Israël voor een deel verharding is gekomen. Die verharding is ernstig, maar gedeeltelijk en tijdelijk. Israël kan geestelijk dwalen en zondigen tegen de hemel, maar Gods verbondstrouw blijft staan. Denk aan wat we leren uit het leven van de profeet Hosea.
We blijven zegenen
Daarom blijven wij ons biddend en zegenend geestelijk verbinden met het uitverkoren volk van God, wat er ook gebeurt. Dat is iets anders dan alles goedpraten wat er in Israël gebeurt. Want zonde blijft óók in Israël echt zonde, en God zal daar niet aan voorbijgaan. Reken maar, dat als de profeten van het Oude Testament vandaag in Israël zouden rondlopen, ze niet mals zouden zijn in hun oproepen tot verootmoediging en bekering.
God werkt ook
Bovendien vertelt Pride Land niet het hele verhaal van Israël. Al decennialang groeit ook in Israël de messiasbelijdende beweging. Volgens onderzoek van het Caspari Center telde deze beweging in 2020 ruim 15.000 mensen die verbonden waren aan messiaanse gemeenten, verdeeld over 273 gemeenschappen. Daarmee is deze beweging in twintig jaar tijd meer dan verdrievoudigd. Recentere schattingen noemen inmiddels ongeveer 30.000 messiasbelijdende Joden of gelovigen in messiaanse gemeenten, maar zulke cijfers zijn minder exact te verifiëren. Hoe dan ook laat deze ontwikkeling zien dat God aan het werk is onder Zijn volk. Ja, er is geestelijke verwarring en openlijke zonde. Maar er is ook genade. Er zijn Joodse mannen en vrouwen die Christus leren kennen als de beloofde Messias. Als een ‘voorproefje’ op wat komen gaat!
Christus is gekomen
Pride Land aan de Dode Zee laat zien hoe diep de mens verlangt naar vrijheid, liefde en identiteit. Maar zijn deze diepe zaken uiteindelijk niet alleen te vinden in de Heere Jezus? Paulus schrijft in 1 Timotheüs 1:15 dat Christus Jezus in de wereld gekomen is om zondaars, van welke soort of waar ze ook vandaan komen, zalig te maken. Jezus schenkt echte vrijheid, vervult ons hart met echte liefde en laat ons zien wie we werkelijk zijn. En daarom heeft ieder mens, Jood of heiden, Jezus nodig.
Wim Grandia
20 mei 2026 – In de vorige blog schreef ik over de groeiende invloed van de New Apostolic Reformation en de daarmee verbonden Kingdom Now-theologie. Daarin wordt onder andere geleerd dat het Koninkrijk van God nu al door de kerk op aarde zichtbaar gevestigd moet worden. Het was je denk ik al duidelijk geworden dat ik deze gedachte vanuit de Bijbel niet kan onderschrijven. Het Koninkrijk van God wordt niet door mensen gebouwd. Het komt wanneer de Koning komt.
In die blog gaf ik ook aan dat elke beweging vaak iets blootlegt van wat we als kerk soms hebben laten liggen. En dat geldt hier ook. Want als we alleen maar benadrukken dat het Koninkrijk nog moet komen, kunnen we zomaar vergeten dat wij nu al geroepen zijn om iets van dat Koninkrijk zichtbaar te maken. Daarom wil ik in dit vervolgartikel stilstaan bij die belangrijke bijbelse spanning: het Koninkrijk van God is er al en moet tegelijk nog komen.
Laat Uw Koninkrijk komen
Jezus leert Zijn discipelen in Matteüs 6:10 (NBV21) te bidden: ‘Laat Uw Koninkrijk komen.’ Misschien heb je deze woorden al zo vaak uitgesproken, dat je je nauwelijks meer realiseert wat je eigenlijk bidt. Gaat dit gebed over de dag waarop Jezus terugkomt en het Koninkrijk van God wereldwijd gevestigd wordt? Of gaat het meer over het hier en nu? Over mijn leven, mijn gezin, mijn werk, mijn kerk en de wereld waarin ik nu leef? Of… zou het kunnen zijn dat het over allebei gaat?
Daarvoor ben Ik gezonden
Het Koninkrijk van God was één van de grote thema’s in het onderwijs van Jezus. Steeds opnieuw sprak Hij erover. Soms rechtstreeks, vaak in gelijkenissen. In Lukas 4:43 (NBV21) zegt Jezus dat Hij gekomen was om het goede nieuws van het Koninkrijk van God te brengen en dat Hij dáárvoor was gezonden. Dat is nogal wat.
Maar Jezus sprak niet alleen over dat Koninkrijk. In Hem kwam het Koninkrijk ook dicht(er)bij. Aan het begin van Zijn bediening klinkt in Mattheüs 4:17 (HSV) de boodschap: ‘Bekeer u, want het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen.’ Met de komst van de Koning werd al iets zichtbaar van dat komende Koninkrijk. Denk aan alle wonderen en tekenen die Jezus deed. Het waren ‘voorproefjes’ van hoe het straks zal zijn wanneer Gods Koninkrijk in volle heerlijkheid werkelijkheid wordt.
Niet van deze wereld
Maar waar is dat Koninkrijk van God dan? Als ik in Google Maps ‘Koninkrijk der Nederlanden’ intyp, krijg ik in één oogopslag ons land te zien. Maar als ik ‘Koninkrijk van God’ invoer, krijg ik vooral verwijzingen naar de koninkrijkszalen van de Jehova’s getuigen. Hoe zit dat?
Toen Jezus tegenover Pilatus stond, zei Hij: ‘Mijn koningschap hoort niet bij deze wereld’ en even later: ‘Mijn Koninkrijk is niet van hier’ (Johannes 18:36 NBV21). Dit betekent niet dat Zijn Koninkrijk vaag of onwerkelijk is. Integendeel. Het is echter van een andere orde. Het is niet gebouwd op menselijke macht, politieke invloed, militaire kracht of aardse grenzen.
Een steen die een berg wordt
In Daniël 2 lezen we over een nogal bizarre droom van Nebukadnezar. Hij ziet in zijn droom een groot beeld dat staat voor de koninkrijken van deze wereld. Maar dan komt er een steen, niet door mensenhanden losgemaakt. Die steen treft het beeld en verbrijzelt het. Uiteindelijk wordt die steen tot een grote berg die de hele aarde vult.
Een prachtig beeld van het komende Koninkrijk van God. Let op: die steen wordt niet door mensenhanden losgemaakt! Dus niet door menselijke strategie gerealiseerd. En ook niet door de kerk gebouwd. God Zelf zal het doen. Wanneer de Koning komt.
Daarom is ‘Laat Uw Koninkrijk komen’ in de eerste plaats een gebed om de wederkomst van Jezus. Dat zal het moment zijn waarop de steen wordt losgemaakt en alle koninkrijken van deze wereld zullen worden als kaf op een zomerdorsvloer.
Johannes hoort op Patmos hoe luide stemmen dit moment aankondigen: ‘Nu begint het koningschap van onze Heer over de wereld, en dat van Zijn Messias. Hij zal heersen tot in eeuwigheid’ (Openbaring 11:15 NBV21).
Een grote verhuizing
Maar daarmee is niet alles gezegd. Want hoewel het Koninkrijk nog moet komen, is het voor ieder die zijn of haar leven heeft overgegeven aan Christus nu al een dagelijkse realiteit. Sterker nog: dan maak je al deel uit van dat Koninkrijk.
Paulus schrijft in Kolossenzen 1:13 (HSV) dat de Vader ons heeft getrokken uit de macht van de duisternis en overgezet in het Koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde. Wat een geweldige tekst is dit. Dit is wat er gebeurt wanneer iemand tot geloof komt. Dan vindt er een grote verhuizing plaats. Wanneer je knielt bij het kruis en in geloof Jezus en Zijn volbracht werk aanvaardt, word je op dat moment getrokken uit de macht van de duisternis en overgezet in het Koninkrijk van God.
Ambassadeurs van het Koninkrijk
Wie nu leeft met Christus ziet dus uit naar het komende Koninkrijk, maar maakt er tegelijkertijd al deel van uit. Dat betekent niet dat wij het Koninkrijk hier op aarde moeten bouwen. Dat is Gods werk. Maar waar we wel door God toe geroepen zijn, is om door ons leven heen iets van dat Koninkrijk zichtbaar te maken.
In het Grieks wordt voor koninkrijk het woord basileia gebruikt. Opvallend is dat dit woord zowel koninkrijk als koningschap kan betekenen. Wanneer we in ons leven het koningschap van Jezus erkennen, wordt ons leven daarmee een wandelend stukje Koninkrijk van God. En overal waar wij komen, mag iets van dat Koninkrijk zichtbaar worden.
Wij leven nog in een wereld die in veel opzichten bezet gebied is. Een wereld vol onrecht, angst, verwarring, oorlog, gebrokenheid en zonde. Maar juist in die wereld mogen gelovigen ambassadeurs zijn van een ander Koninkrijk. Door zo te leven dat iets zichtbaar wordt van de Koning Die wij dienen.
Gerechtigheid, vrede, vreugde en kracht
Paulus schrijft in Romeinen 14:17 dat het Koninkrijk van God niet bestaat uit eten en drinken, maar uit gerechtigheid, vrede en blijdschap door de Heilige Geest. En in 1 Korinthe 4:20 schrijft hij dat het Koninkrijk van God niet bestaat uit woorden, maar uit kracht. Bij elkaar worden er vier kenmerken van het Koninkrijk genoemd: gerechtigheid, vrede, vreugde en kracht.
In een wereld vol onrecht zijn wij geroepen om gerechtigheid te zoeken. Soms in grote dingen, maar vaak heel dichtbij. Door eerlijk te zijn. Door op te komen voor iemand die wordt buitengesloten. Door niet mee te doen met kwaadsprekerij, manipulatie of onrecht.
In een wereld vol angst en somberheid mogen wij vreugde brengen. Niet een oppervlakkig soort vrolijkheid, maar de diepe vreugde van mensen die weten dat Jezus leeft en dat de toekomst in Zijn handen ligt.
In een wereld vol conflicten zijn wij geroepen om vrede te stichten. In ons huwelijk. In ons gezin. Op ons werk en in onze straat. Overal waar God ons plaatst.
En dat alles doen we niet in eigen kracht. Gelukkig niet. Jezus beloofde Zijn discipelen dat zij kracht zouden ontvangen wanneer de Heilige Geest over hen zou komen. Die belofte geldt ook vandaag. We gaan het dit komend pinksterweekend weer vieren. God wil ons vullen met Zijn Geest, zodat we getuigen kunnen zijn van Jezus en iets mogen laten zien van Zijn komende Koninkrijk.
Ik wens je een gezegend Pinksterfeest!
Wim Grandia
6 mei 2026 – Een paar dagen geleden stond in het Algemeen Dagblad een opmerkelijk en uitgebreid artikel over het reilen en zeilen van een charismatisch-evangelische gemeente in Zeewolde, waar ik lang geleden zelf enkele keren heb gesproken. Het artikel beschrijft hoe een van de leiders zich de afgelopen jaren heeft gepresenteerd als apostel van de gemeente, met het daarbij behorende geestelijke gezag. Profetische uitspraken werden richtinggevend voor beleid en leiderschap, maar het voorlopige resultaat is een leegloop van honderden gemeenteleden.
De theologie van de NAR
Zonder over deze specifieke situatie een volledig oordeel te kunnen en willen vellen, raakte het lezen van dit artikel mij wel. Het bevestigde mijn voornemen om in deze nieuwsbrief aandacht te geven aan de theologie van Kingdom Now, als onderdeel van de wereldwijde beweging die bekendstaat als de New Apostolic Reformation (NAR). Want wat er in Zeewolde gaande is, staat niet op zichzelf. De afgelopen jaren sijpelt dit gedachtegoed steeds verder de kerk binnen, niet alleen openlijk en herkenbaar in charismatisch-evangelische gemeenten, maar ook in subtielere vormen binnen meer traditionele kerken en evangelische- en baptistengemeenten.
Aantrekkingskracht
Laat ik daarbij meteen zeggen: de aantrekkingskracht van deze beweging is een diep verlangen naar geestelijke vernieuwing, naar Gods kracht, naar zichtbare doorwerking van Zijn koninkrijk in deze wereld. Dat is ook helemaal mijn verlangen en op zichzelf goed en bijbels. Juist daarom is het belangrijk om zorgvuldig te onderscheiden waar dit verlangen ons brengt en of de richting waarin het wordt uitgewerkt in lijn is met de Schrift. Het is deze keer een wat langer artikel geworden, neem vooral de moeite om het te lezen.
Apostelen en profeten
De NAR is geen kerkgenootschap waar je lid van kunt worden. Het is eerder een los netwerk van gelijkgezinde geestelijke leiders, kerken en organisaties. De term New Apostolic Reformation werd geïntroduceerd door de in 2016 overleden Amerikaanse predikant en hoogleraar C. Peter Wagner. Hij geloofde en leerde dat God in onze tijd de bediening van apostelen en profeten herstelt. Zij zouden geroepen zijn om de kerk toe te rusten in het zichtbaar maken van het koninkrijk van God in deze wereld.
Bekende namen
Binnen dit netwerk duiken bekende namen op. In Amerika zijn bijvoorbeeld Bill Johnson, senior pastor van Bethel Church in Redding, en Paula White-Cain, geestelijk hoofdadviseur van Donald Trump, veelgenoemde figuren. Laatstgenoemde wordt door aanhangers zelfs erkend als een door God geroepen apostel. Ook in Nederland zijn er leiders die zich met dit gedachtegoed identificeren of die door anderen met de NAR in verband worden gebracht. Dat laatste gebeurt soms wel erg gemakkelijk, laten we hierbij alsjeblieft zorgvuldig blijven. Het helpt niet om elkaar snel van etiketten te voorzien.
Onderscheidingsvermogen
Tegelijkertijd vraagt de Schrift ons wel om onderscheidingsvermogen. In de eerste van de zeven brieven in Openbaring wordt de gemeente van Efeze geprezen omdat zij valse apostelen heeft ontmaskerd (Openbaring 2:2). Wat hebben we dat onderscheidingsvermogen ook in deze tijd nodig. Zeker met de opkomst van internet en sociale media lijkt de verspreiding van leringen niet alleen gemakkelijker, maar ook veel sneller te gaan.
Kingdom Now
Een van de kernpunten van de NAR is het geloof dat het koninkrijk van God nu al volledig is aangebroken en dat dit koninkrijk in onze tijd gerealiseerd moet worden onder leiding van apostelen en profeten. Wij moeten als gelovigen actief de hemel op aarde brengen. Deze visie staat bekend als de Kingdom Now-theologie. Wat de Bijbel leert over het duizendjarig vrederijk wordt in deze denklijn niet letterlijk, maar geestelijk verstaan. Wij zouden nu al in die periode leven. Dat betekent dat de duivel geacht wordt gebonden te zijn en dat gelovigen samen met Christus als koningen over deze wereld horen te regeren.
De heerschappij van Christus
Daaruit volgt de overtuiging dat het de opdracht van de kerk is om alle terreinen van deze wereld onder de heerschappij van Christus te brengen. Wanneer dat doel bereikt is, zal Christus terugkomen. Op dit punt wijkt deze visie wezenlijk af van een toekomstverwachting waarin Christus Zelf Zijn koninkrijk vestigt. Ook is er binnen deze theologie geen plaats voor een toekomstige opname van de gemeente of voor een periode van verdrukking en de komst van de antichrist. Het blijvende verbond met Israël maakt daarbij soms plaats voor de gedachte dat de gemeente het geestelijk Israël is geworden. Al zijn er binnen deze beweging ook leraren die hierin weer andere keuzes maken.
Spiritual mapping
Deze visie blijft niet beperkt tot theologische ideeën, maar krijgt concreet vorm in de praktijk. Een bekend voorbeeld is spiritual mapping: gebedsvormen waarbij vermeende geestelijke machten over steden en regio’s worden aangesproken en in de naam van Jezus verbroken. Het doel daarvan is om de weg vrij te maken voor massale bekeringen en opwekking.
Wereldwijde opwekking
Daarmee samenhangend leeft sterk de overtuiging dat vóór de wederkomst van Christus eerst een wereldwijde opwekking moet plaatsvinden. Volgens sommigen is deze zelfs al volop gaande. Daarbij wordt vaak verwezen naar de profetie van Joël over de vroege en de late regen: de vroege regen zou slaan op het begin van de kerk, de late regen op een ongekende geestelijke doorbraak vlak voor de wederkomst.
Zevenbergenmandaat
Om dit alles concreet te maken is het zogenoemde zevenbergenmandaat ontwikkeld. Dit houdt in dat christenen invloed moeten krijgen in zeven maatschappelijke domeinen: overheid, media, onderwijs, economie, gezin, religie en cultuur. De gedachte is dat wanneer gelovigen sleutelposities innemen op deze terreinen, het koninkrijk van God zichtbaar gestalte krijgt. Deze visie ademt een sterk activistische geloofsbeleving, waarin de kerk een centrale rol krijgt in het realiseren van Gods koninkrijk hier en nu.
Sterk leiderschap
Binnen de NAR gaat dit vrijwel altijd samen met een sterk accent op apostolisch en profetisch leiderschap. Deze bedieningen krijgen regelmatig een gezag dat uitstijgt boven bestaande kerkstructuren. Tegenspraak wordt dan al snel gezien als verzet tegen God. Juist daar raakt dit gedachtegoed een gevoelig punt: de vraag waar uiteindelijk het geestelijk gezag ligt — bij bijzondere leiders of bij de Schrift.
Andere leringen
Wat opvalt, is dat binnen deze beweging — die dus niet heel concreet af te bakenen is — ook ruimte lijkt te zijn voor andere leringen die moeilijk te rijmen zijn met de Bijbel. Het welvaartsevangelie vindt hier vaak aansluiting, evenals de overtuiging dat God altijd geneest. Zo ontstaat een gevaarlijke cocktail van leringen, die op het eerste gezicht bijbels kunnen klinken, maar bij zorgvuldige toetsing spanning oproepen met het geheel van de Schrift.
Verwarring en verdeeldheid
Waarom ik hier nu over schrijf, is mijn zorg over de groeiende invloed van deze bewegingen. Ze veroorzaken verwarring en verdeeldheid. Het artikel over de zogenoemde polderapostel in Zeewolde is daar een voorbeeld van. En nog maar kort geleden werden we opgeschrikt door het verdrietige verhaal over wat zich afspeelde binnen de Bethelgemeente in Drachten – niet te verwarren met Bethel Church in Amerika – waar de voorganger uiteindelijk de keuze heeft moeten maken om zijn positie terug te geven.
Geleidelijk en subtiel
Het gedachtegoed van de NAR en Kingdom Now komt onze kerken meestal niet via de voordeur binnen, maar meer via muziek, boeken, conferenties en sociale media. Juist doordat het zo geleidelijk en subtiel gebeurt, herkennen we het niet altijd direct. Dat vraagt niet om een heksenjacht, maar wel om geestelijke waakzaamheid. Leg alles naast de Schrift, ook wanneer het onderwijs afkomstig is van bekende en gerespecteerde bijbelleraren. Aan deze toetsing ontbreekt het eerlijk gezegd nog wel eens aan.
Geen volledig pakket
Tegelijk is het goed om te beseffen dat dit gedachtegoed zich zelden als een volledig pakket aandient. In de praktijk zien we vaak dat bepaalde elementen wel worden overgenomen, terwijl andere aspecten worden afgewezen of minder nadruk krijgen. Juist dat maakt het soms lastig te herkennen. Het gaat niet altijd om een duidelijke keuze vóór of tegen, maar om accenten die ongemerkt verschuiven. Dat vraagt om onderscheidingsvermogen, niet alleen op hoofdlijnen, maar juist ook in details.
Waaraan te herkennen
Om te helpen bij die onderscheiding noem ik hieronder enkele kenmerken waaraan binnensluipend NAR-gedachtegoed te herkennen kan zijn. Niet elk punt op zichzelf is doorslaggevend, maar het geheel kan een richting zichtbaar maken:
Reeds en nog niet
Tot slot. Elke beweging legt vaak ook iets bloot van wat de kerk zelf heeft laten liggen. Waar bepaalde accenten ontbreken, ontstaat soms ruimte voor een tegenreactie die juist doorschiet. Zo kan de bijbelse balans verloren gaan. Want ook al geloven we dat het koninkrijk nog moet komen, natuurlijk hebben we ook de roeping om nu al door ons leven heen iets van dat koninkrijk zichtbaar te maken. Daar wil ik in een volgende nieuwsbrief verder op ingaan. Dan wil ik je meer vertellen over de spanning tussen het ‘reeds en nog niet’ van Gods koninkrijk.
Hartelijke groet
Wim Grandia
22 april 2026 – Ook al ligt Pasen inmiddels alweer ruim twee weken achter ons, in deze nieuwsbrief wil ik je aandacht vragen voor één van die klassieke paasverhalen uit de Bijbel: de Emmaüsgangers. Een geschiedenis met een actuele boodschap voor christenen van 2026, die leven in een wereld waarin elke dag spannender lijkt te zijn dan de dag daarvoor. Een wereld die niet meer tot rust komt en waarin alles toe lijkt te werken naar een apocalyptische climax.
Weg van Jeruzalem
De geschiedenis van de Emmaüsgangers – te lezen in Lukas 24:13-35 – beschrijft een wandeling van twee discipelen van Jezus. In de namiddag van de dag van de opstanding verlaten zij Jeruzalem en gaan op weg naar het dorp Emmaüs, waarschijnlijk hun woonplaats. Wie deze twee waren, is niet helemaal duidelijk. Ze behoorden niet tot de elf overgebleven discipelen. Eén van hen wordt Kleopas genoemd. De ander was mogelijk zijn vrouw. Hoe dan ook: ze keren Jeruzalem de rug toe.
Kletspraat
Tijdens hun wandeling zijn ze druk met elkaar in gesprek over alles wat er de afgelopen week gebeurd was. Een week die begon met die hoopvolle intocht in Jeruzalem, maar was geëindigd met de kruisiging van hun geliefde Heer. Wat een deceptie. Somber, teleurgesteld en vol vragen leggen ze de twaalf kilometer naar Emmaüs af. Ja, er waren die dag allerlei verhalen rondgegaan. Vrouwen hadden beweerd dat Jezus was opgestaan, maar dat werd afgedaan als kletspraat. Ook andere discipelen waren met vergelijkbare verhalen gekomen, maar dat klonk te mooi om waar te kunnen zijn.
Een les te leren
Maar dan is er een derde wandelaar Die Zich bij hen voegt en Zich ook mengt in het gesprek. Lukas, die als enige verslag doet van dit gesprek, vertelt ons meteen dat deze derde wandelaar de opgestane Heer Zelf is. Maar van de twee discipelen lezen we dat hun ogen gesloten werden gehouden, zodat zij Jezus niet zouden herkennen. Waarom? Omdat er eerst een les geleerd moest worden. Een diepgaande les die wij als discipelen van Jezus in 2026 ook ter harte moeten nemen.
Heel anders gegaan
Jezus vraagt aan de twee wandelaars waar ze het zo druk over hebben en waarom ze er zo bedroefd uitzien. Het is niet moeilijk om je hun verdriet voor te stellen. Wat hadden ze als trouwe volgelingen Jezus lief gekregen. Zijn woorden waren als balsem voor hun ziel geweest. In Zijn aanwezigheid hadden ze iets gezien van het warme Vaderhart van God. Al Zijn wonderen hadden iets van de kracht van het komende koninkrijk laten zien. En steeds sterker was de overtuiging gegroeid: dit móet wel de beloofde Messias zijn, Die het koningshuis van David zou herstellen en Israël zou bevrijden. Maar hoe anders was alles gegaan…
Onder welke steen?
Nu lopen ze daar. Twee discipelen met een teleurgesteld geloof en een kapotgeslagen hoop. En dan voegt zich zomaar opeens een vreemdeling bij hen die vraagt waarom ze zo verdrietig zijn. Kleopas reageert nogal cynisch: ‘Bent U als enige een vreemdeling in Jeruzalem dat U niet weet welke dingen daar in deze dagen gebeurd zijn?’ In onze tijd zouden we zeggen: onder welke steen heb jij gelegen? Heb je het nieuws niet gevolgd? Jezus houdt Zich van de domme en vraagt eenvoudig: ‘Welke dan?’ Een meesterlijke pastorale zet. Natuurlijk wist Hij als geen ander wat er gebeurd was, maar Hij nodigt hen uit om het zelf te vertellen. Om woorden te geven aan hun verwarring, hun teleurstelling, hun pijn. Wat een aanmoediging ook voor ons: bij God mogen we ons hart uitstorten, ook al weet Hij alles al.
Verkeerde verwachtingen
De twee discipelen gaan los en uiteindelijk komt het hoge woord eruit en wordt duidelijk wat hun diepste teleurstelling was: ‘Wij hoopten dat Hij het was Die Israël zou verlossen.’ Hier wordt duidelijk waar het misging. Hun teleurstelling kwam voort uit verkeerde verwachtingen, ontstaan door selectief luisteren naar alle profetieën aangaande de eerste komst van Jezus. Ja, de profeten hadden zeker gesproken over een komend vrederijk en bevrijding voor het huis van Israël. Maar zij spraken ook over een lijdende Messias Die als een Lam ter slachting geleid zou worden, om onze overtredingen doorboord zou worden en dat Zijn striemen ons genezing zouden brengen. Maar op een of andere manier was dat niet echt goed geland.
Selectief luisteren
En dan te bedenken dat Jezus ook Zelf herhaaldelijk had aangekondigd dat Hij eerst veel zou moeten lijden en verworpen en gedood moest worden om uiteindelijk op de derde dag op te staan. Hij had zelfs letterlijk genoemd dat Hij aan de heidenen overgeleverd zou worden en dat ze Hem zouden geselen en doden. Dus alles wat er die week in Jeruzalem gebeurd was, lag volledig in lijn met wat door de profeten en ook door Jezus Zelf was voorzegd! Hoe bedoel je: selectief luisteren?
Een liefdevolle confrontatie
Dan komt het moment waarop Jezus gaat confronteren. Liefdevol, maar erg duidelijk verwijt Hij ze: ‘O onverstandigen en tragen van hart! Dat u niet gelooft al (alles) wat de profeten gesproken hebben! Moest de Christus dit niet lijden en zo in Zijn heerlijkheid ingaan?’ Let op het woordje al of alles, dat is cruciaal. Natuurlijk geloofden ze wat ze in de synagoge hadden geleerd over de profeten. Maar ze geloofden niet alles wat de profeten gesproken hadden.
Héél de Schrift
Hoe kon het dat deze twee wandelaars zo ontmoedigd waren en daarom besloten Jeruzalem – daar waar het allemaal gebeurde en zal gebeuren – de rug toe te keren? Omdat ze geen zicht hadden op het hele woord van Mozes en de profeten! Paulus bevestigt dit door te schrijven dat heel de Schrift door God is ingegeven en nuttig is om te bestuderen. Dus inclusief alle profetische gedeelten die handelen over de wederkomst van Jezus en wat dáár allemaal aan vooraf zal gaan.
Angstig en verward
Ik herken de Emmaüsgangers niet alleen in mijzelf, maar ik kom ze ook heel regelmatig tegen. Christenen die het vaak overweldigende nieuws van de dag volgen en angstig en verward raken. Ze hebben geen zicht op wat God in deze tijd aan het doen is. Ze hebben niet in de gaten dat wat er allemaal gebeurt, toewerkt naar alles wat de profeten ons al hebben verteld. Niet omdat deze mensen niet geloven of niet uit de Bijbel lezen, maar omdat ze niet de hele Schrift lezen, inclusief het profetisch woord over de wederkomst.
Het ‘Emmaüsleventje’
Wat is de actuele les van de geschiedenis van de Emmaüsgangers? Zonder zicht op het hele profetische woord zullen we ontmoedigd raken, Jeruzalem de rug toekeren en ons terugtrekken in ons alledaagse ‘Emmaüsleventje’. Hoe belangrijk is het ook voor ons om onderwijs te ontvangen vanuit het profetische woord. En dan niet alleen over de gedeelten die ons bemoedigen, maar ook die ons corrigeren, uitdagen en voorbereiden. Laten we vooral heel de Schrift lezen en bestuderen!
Hartelijke groet
Wim Grandia
8 april 2026 – Wat was het vannacht spannend. Zouden de serieuze dreigementen van Trump werkelijkheid worden, of zou er op het laatste nippertje toch nog een uitweg worden gevonden? Het laatste lijkt het geval. Of en hoe de wapenstilstand de komende twee weken standhoudt, zal de tijd moeten leren. Het door Iran geformuleerde tienpuntenplan lijkt in elk geval niet echt aan te sluiten bij wat Amerika voor ogen heeft. En of er na deze periode een akkoord gaat komen? Ook dat lijkt voorlopig nog heel ver weg.
Spannende tijden
Wat leven we in spannende tijden. Alles lijkt in een steeds hoger tempo toe te werken naar het einde van deze door God gestelde periode. Nog een korte tijd en dan zal Jezus Christus terugkomen om eerst Zijn gemeente tot Zich te nemen. Daarna zal de zeventigste jaarweek aanbreken, de laatste van de door Daniël voorzegde jaarweken (Daniël 9:24-27).
Een opmerkelijke uitspraak
Dit brengt mij bij het onderwerp van de blog van vorige week, over de intocht van Jezus in Jeruzalem. Inmiddels hebben we Pasen gevierd, maar laat me – zoals beloofd – in deze blog nog even terugkomen op een nogal opmerkelijke uitspraak van Jezus, zoals die wordt vermeld door de evangelist Lukas.
Het tijdstip niet onderkend
Vlak voordat Jezus Jeruzalem binnengaat, begint Hij te huilen. Niet vanwege Zijn aanstaande lijden, maar om wat er met de stad zou gebeuren. Jezus kondigt aan dat er geen steen op de andere steen gelaten zal worden, omdat het tijdstip waarop er naar hen werd omgezien, niet werd onderkend (Lukas 19:44). Vorige week gaf ik aan terug te komen op de profetische betekenis van deze uitspraak en wat deze te maken heeft met het visioen van de zeventig jaarweken.
Compleet gemist
Wat hier duidelijk wordt, is dat zowel de leiders als het volk iets compleet missen. De dag van de intocht in Jeruzalem was blijkbaar een moment dat herkend had moeten worden. Er had een lampje moeten gaan branden, een kwartje moeten vallen. Deze mensen waren opgegroeid met de Schriften en de profetieën van het Oude Testament, ze hadden kunnen en moeten weten welk bijzonder moment op deze dag plaatsvond.
490 jaar
Laten we eens kijken naar dat bijzondere visioen dat Daniël ontving over zeventig jaarweken, samen goed voor een periode van 490 jaar. In Daniël 9:25-26 lezen we dat de eerste negenenzestig jaarweken zouden beginnen vanaf de tijd dat het woord zou uitgaan om te laten terugkeren en Jeruzalem te herbouwen en zouden voortduren tot op de dag dat Messias, de Vorst verschijnt.
De exacte datum
De start van deze periode verwijst naar het moment dat Nehemia van koning Arthahsasta toestemming krijgt om Jeruzalem te herbouwen. We lezen dit in Nehemia 2, waarbij heel nadrukkelijk de datum wordt genoemd waarop dit plaatsvond. Deskundigen hebben op basis van deze datum en negenenzestig jaarweken van elk 360 dagen – bij elkaar dus 173.880 dagen – uitgerekend op welke dag je dan uitkomt. Je voelt ‘m vast al wel aankomen. Je komt dan precies uit op de dag dat Messias, de Vorst tijdens de intocht in Jeruzalem verschijnt!
Niet voor Hemzelf
Daniël krijgt ook nog geopenbaard dat daarna de Messias uitgeroeid zal worden, maar dat het niet voor Hemzelf zal zijn. Dit is één van de vele profetische verwijzingen in het Oude Testament naar het lijden en sterven van de Heere Jezus. Als de twee Emmaüsgangers deze en de andere profetieën over het nu volbrachte verzoeningswerk van Jezus beter hadden begrepen, hadden ze op die eerste Paasdag niet zo verward en bedroefd hoeven te zijn.
Om onze overtredingen
En dat geldt ook voor de leiders en het volk dat getuige was van de intocht in Jeruzalem. Ze hadden het kunnen weten dat dit de beloofde Messias was. Maar ze onderkenden het tijdstip niet. Nog geen week later maakte het ‘hosanna’ plaats voor ‘kruisig Hem’. De Messias werd uitgeroeid, maar niet voor Hemzelf. Het was om onze overtredingen en onze ongerechtigheden, dat Hij werd verwond en verbrijzeld. De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is er voor ons genezing gekomen (Jesaja 53:5).
De laatste jaarweek
De eerste negenenzestig jaarweken zijn dus vervuld. Maar hoe zit het dan met die laatste jaarweek? Die zal beginnen kort na de opname van de gemeente. Dan zal de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf en de tegenstander zich openbaren. Allemaal termen die Paulus in 2 Thessalonicenzen 2:3-4 gebruikt om de antichrist te omschrijven. Deze zal voor een door God bepaalde tijd van zeven jaar de wereld regeren. Maar dan zal zijn einde komen. In vers 8 van hetzelfde hoofdstuk lezen we dat de Heere hem zal verteren door de Geest van Zijn mond en hem teniet zal doen door de verschijning bij Zijn komst. Gelukkig maar.
God heeft de regie
Terug naar de actualiteit van deze week en de dreigende donkere wolken die boven de toneelvloer van deze wereld hangen. Ook deze nieuwsbrief wil ik afsluiten met een bemoediging. Hoe ernstig de toestand van onze wereld ook is, het loopt bij God niet uit de hand. Zoals de vervulling van de eerste negenenzestig jaarweken ons laten zien dat er maar Eén is die de regie voert, zo mogen we weten dat ook met alles wat nu in onze wereld gaande is, God alle macht heeft en het op Zijn tijd en Zijn wijze meer dan goed gaat komen.
Hartelijke groet
Wim Grandia
1 april 2026 – In deze stille week denken we – toelevend naar Goede Vrijdag – in het bijzonder na over het lijden en sterven van onze Heer en Heiland Jezus Christus. Inderdaad, om stil van te worden. Traditiegetrouw begint deze week met Palmzondag, al is het maar de vraag of de gebeurtenis die dan wordt herdacht wel echt op zondag heeft plaatsgevonden. We lezen nergens in de Bijbel dat de intocht van Jezus in Jeruzalem op deze dag plaatsvond. De traditie van Palmzondag is dan ook pas in de 4e eeuw na Christus ontstaan, in de periode rond de bouw van de Heilige Grafkerk in Jeruzalem.
Palmtakprocessie
Vanaf die periode vindt er op de zondag voorafgaand aan Goede Vrijdag in Jeruzalem een palmtakprocessie plaats, die over de Olijfberg richting de oude stad trekt en eindigt bij de Heilige Grafkerk. Vanwege de spanningen in de regio vond er dit jaar geen processie plaats en was er voor de Latijnse patriarch van Jeruzalem, kardinaal Pierbattista Pizzaballa, geen mogelijkheid om de mis in de Heilige Grafkerk te leiden. Palmzondag wordt wereldwijd door katholieke, orthodoxe, protestantse en evangelische christenen gevierd, al doen de laatsten dat met duidelijk minder ‘toeters en bellen’.
Vervulde profetie
Maar wat gebeurde er toen Jezus Zijn intocht in Jeruzalem had? Alle vier de evangelisten schrijven erover en bovendien had de profeet Zacharia dit al voorzegd. Zo’n vijfhonderd jaar vooraf zag en hoorde hij Jeruzalem al juichen en de langverwachte Koning als een Heiland op een ezel de stad binnenrijden (Zacharia 9:9). Het is één van de vele profetieën over de eerste komst van de Heere Jezus die letterlijk in vervulling zijn gegaan. Volgens de Amerikaanse theoloog Dr. Jeff Kinley zijn er op elke profetie over de eerste komst van Jezus zo’n acht profetische aankondigingen te vinden over zijn tweede komst. Die zullen dan vast ook wel letterlijk worden vervuld…
De rode loper
De verslagen van de vier evangelisten naast elkaar leggend, wordt duidelijk hoe deze dag is verlopen. Nadat twee discipelen de ezel hebben opgehaald, neemt Jezus plaats en begint de tocht over de Olijfberg naar Jeruzalem. Er worden niet alleen kleren op de ezel gelegd, maar ook op de weg. Alsof er een rode loper voor de koning wordt uitgerold. Dat was ook precies de betekenis: een eerbetoon voor een arriverende koning of hoogwaardigheidsbekleder.
Hosanna
Tijdens de route verzamelen zich steeds meer mensen langs de weg. Het begint met een menigte discipelen die er al vanaf Bethanië bij zijn. Zij loven God om de machtige daden die zij gezien hadden, waaronder de opstanding van Lazarus die kort daarvoor had plaatsgevonden. Maar vlak bij Jeruzalem komt ook vanuit de stad een grote menigte Jezus tegemoet. Dat waren de Joden die voor het Pascha naar Jeruzalem waren gekomen en van de opstanding van Lazarus hadden gehoord. Zij komen Hem met palmtakken tegemoet en roepen de woorden van Psalm 118: ‘Hosanna! Gezegend is Hij Die komt in de Naam van de Heere, de Koning van Israël!’ Volgens Flavius Josephus waren er in die dagen rond Pascha honderdduizenden Joden in de stad.
In rep en roer
Jeruzalem was door deze gebeurtenis – zo schrijft Mattheüs – in rep en roer geraakt en Johannes beschrijft hoe de Farizeeën zich afvragen hoe het kan dat de hele wereld zo achter Jezus aanloopt. Ze vragen Hem dan ook Zijn discipelen te bestraffen. Het moet wat hen betreft snel afgelopen zijn met deze erkenning van Jezus als Koning. Maar Jezus zegt: ‘Als zij zouden zwijgen, dan zouden de stenen het uitschreeuwen.’
Een bijzondere datum
Veel bijbeluitleggers geven aan dat de intocht hoogstwaarschijnlijk plaatsvond op de tiende dag van de eerste maand, dat is de maand Nisan. Dit kan wat verwarrend overkomen, omdat in het Jodendom het nieuwe jaar in het najaar begint, terwijl de Bijbel de maanden laat starten bij Nisan, vlak voor Pascha. In Exodus lezen we over de instelling van dit feest. Bedoeld als een herinnering aan de uittocht uit Egypte, maar ook als een prachtige heenwijzing naar Christus als het Paaslam dat voor ons is geslacht (1 Korinthe 5:7).
Een lam zonder enig gebrek
De Israëlieten moesten op de tiende dag van de eerste maand een lam nemen (Exodus 12:1). Dat moest een lam zijn zonder gebrek, dat tot de veertiende dag bewaard en daarna tegen het vallen van de avond geslacht werd (Exodus 12:5-6). Petrus schrijft dat wij zijn vrijgekocht met het kostbare bloed van Christus, als van een lam zonder smet of gebrek (1 Petrus 1:18-19). De vier dagen tussen de tiende en de veertiende dag waren bedoeld om te onderzoeken of het lam echt zonder enig gebrek was. Dit komt overeen met de dagen tussen de intocht en de kruisiging waarin Jezus werd bevraagd door de Farizeeën en werd ‘onderzocht’ door Pilatus.
De intocht op maandag
Ervan uitgaande dat Jezus op vrijdag, tijdens het slachten van het lam in de tempel, is gestorven, wordt door sommigen geconcludeerd dat de intocht dus niet op zondag maar op maandag, de tiende van Nisan, plaatsvond. Het maakt voor de inhoud van de geschiedenis niet zoveel uit. Er zijn ook argumenten voor een kruisiging op donderdag, wat de intocht weer op zondag zou plaatsen. Interessant om van gedachten over te wisselen, maar de inhoud is voor mij belangrijker dan de precieze dagen. Feit is dat Jezus ons Paaslam is. Bij de intocht werd Hij ‘aangewezen’, de dagen daarna ‘onderzocht’ en op de veertiende dag ‘geslacht’. Johannes hoort in de hemel een loflied waarin Jezus wordt aanbeden als het ‘Lam dat geslacht is’.
Het moest gebeuren
Wat een contrast: eerst ‘Hosanna’ en enkele dagen later ‘Kruisig Hem’. Het waren vast niet dezelfde mensen die dit riepen, maar toch… In een paar dagen tijd van kroning naar kruisiging. Alsof het opeens helemaal uit de hand was gelopen. De twee wandelaars naar Emmaüs begrepen er dan ook helemaal niets meer van. Hoe kon het zo omslaan en vooral zo aflopen? Lukas beschrijft hoe op een gegeven moment Jezus Zich bij hen voegt en vanuit het Oude Testament duidelijk maakt dat alles moest gebeuren zoals het was gegaan (Lukas 24:26).
Het tijdstip niet herkend
Diezelfde Lukas vermeldt als enige dat Jezus vlak voordat Hij Jeruzalem binnengaat, begint te huilen. Niet vanwege Zijn aanstaande lijden, maar om wat er met de stad zal gebeuren, omdat het tijdstip waarop naar hen werd omgezien niet werd herkend. Over de profetische betekenis daarvan en de link met de zeventig jaarweken vertel ik je graag meer in een volgend blog.
Mag ik je voor nu een indrukwekkende stille week en een gezegend Paasfeest toewensen. Met deze heerlijke zekerheid: DE HEER IS WAARLIJK OPGESTAAN!
Hartelijke groet
Wim Grandia
18 maart 2026 – Terwijl de oorlog in het Midden-Oosten zich als een olievlek uitbreidt en wereldwijd steeds meer impact krijgt, zijn wij vandaag in Nederland vooral bezig met de verkiezingen van onze gemeenteraden. Maar ondertussen voltrekt zich in een duizelingwekkende vaart een ontwikkeling die onze toekomst misschien nog wel dieper zal raken dan oorlogen en verkiezingsuitslagen bij elkaar. Ik heb het over de opkomst van Artificial Intelligence (AI).
Professor John Lennox
In mijn nieuwsbrief van 28 januari schreef ik in dit verband al over een aantal opvallende uitspraken van Yuval Noah Harari. Deze keer wil ik je meenemen naar een indrukwekkend webinar met professor John Lennox, de Engelse emeritus hoogleraar die bekendstaat om zijn stevige, maar altijd respectvolle debatten met atheïsten zoals Richard Dawkins.
AI en Openbaring
De vraag die aan Lennox wordt gesteld is: ‘Hoe kijken wij vanuit de Bijbel naar de ontwikkeling van AI, en dan vooral in het licht van het boek Openbaring? Dit naar aanleiding van zijn recente boek God, AI and the End of History en het eerder in 2024 verschenen boek 2084. In deze boeken wordt uitgebreid ingegaan op zowel de voordelen als de gevaren van AI. Lennox is heel helder: we moeten oppassen om moderne techniek rechtstreeks op profetieën te plakken. Maar tegelijk ziet hij wel degelijk patronen die raken aan wat Openbaring 13 schildert: een wereldwijd systeem waarin mensen zonder het teken van het beest worden buitengesloten.
Gesimuleerde intelligentie
Het eerste wat je volgens Lennox moet beseffen is dat kunstmatige intelligentie kunstmatig is. Het is niet echt. Het is in wezen een door mensen ontworpen systeem dat is ontworpen om een taak uit te voeren die normaal gesproken menselijke intelligentie vereist. De intelligentie is dus simpelweg simulatie. Deze techniek kan op een heel positieve manier worden ingezet, bijvoorbeeld op het gebied van de geneeskunde.
Controle en manipulatie
Maar als het bijvoorbeeld gaat om patroon- en gezichtsherkenning, dan wordt het gelijk al een stuk spannender. Want je kunt het inzetten om bijvoorbeeld terroristen op te sporen, maar ook om complete bevolkingsgroepen te controleren en te manipuleren. Denk aan wat er in China met het social-credit-system gebeurt. Opmerkelijk genoeg zijn veel Chinezen daar zelf best enthousiast over.
Veiligheid en comfort
Het voor veel mensen doorslaggevende argument is dat ze veiligheid of comfort belangrijker vinden dan privacy. Denk aan onze mobiele telefoons. Het gebruik hiervan heeft zoveel voordelen, dat we accepteren dat we bij gebruik van deze apparaten steeds meer van onze privacy inleveren.
Overbodige banen
De ontwikkeling van AI gaat zo snel dat het bijna niet meer bij te houden is. Wat vandaag nog onmogelijk lijkt, kan morgen al zijn gerealiseerd. Er wordt door deskundigen aangegeven dat met de huidige ontwikkelingen het wellicht al binnen twee jaar zo zal zijn dat AI de helft van alle huidige kantoorbanen overbodig zal maken.
Zestien topadvocaten versus AI
Als voorbeeld wordt genoemd dat er onlangs een test is gedaan met een zeer ingewikkeld juridisch dossier. Er waren maar liefst zestien topadvocaten op gezet, die na intensief en tijdrovend onderzoek niet veel verder kwamen dan een advies dat slechts voor 60% goed was. AI daarentegen bleek in zeer korte tijd tot een score van 90% te komen.
AGI en ASI
Naast de ontwikkeling van de huidige AI wordt er al volop gespeculeerd over Artificial General Intelligence (AGI), dat in staat zal zijn om zelfstandig te redeneren, beslissingen te nemen en nieuwe concepten te ontwikkelen. Er wordt zelfs ook al gesproken over Artificial Superintelligence (ASI), dat zelfs in staat zou zijn om problemen op te lossen die nu voor mensen nog onoplosbaar zijn.
Transhumanisme
Lennox benadrukt dat wat sommige transhumanisten geloven dat we als mens met behulp van AI kunnen evolueren tot een soort supermens, volledig voorbijgaat aan en zelfs haaks staat op de boodschap van de Bijbel. De professor verwijst hierbij nadrukkelijk naar het bijbelboek Openbaring, waarin een toekomstige situatie wordt geschetst die door de ontwikkeling van AI elke dag dichterbij komt.
Boven God
De antichrist zal een door satan aangedreven mens zijn, die zich boven God wil plaatsen. Precies wat er al gebeurde in het paradijs, waar Adam en Eva werden verleid om als God te willen zijn. De ontwikkeling van onze tijd draait om diezelfde gedachte: we willen als God zijn en de komende antichrist zal daarin de meest extreme uiting zijn. Deze antichrist zal met alle technische ontwikkelingen in staat zijn om alle bewoners van de aarde in een systeem te dwingen, waar je alleen aan kunt deelnemen als je bereid bent het teken van het beest te aanvaarden.
Een troostboek
In het laatste deel van het webinar benadruk professor Lennox dat Openbaring niet bedoeld is als een angstaanjagend boek om mensen bang te maken. Het is juist een troostboek, bedoeld om gelovigen voor te bereiden op wat komen gaat en om ze aan te moedigen getuigen te zijn van Christus. En zo is het. Met alles wat er op dit moment in onze wereld gaande is, zien we dat de komst van de Heere Jezus steeds dichterbij komt.
Geen bijkomstigheid
Laat me afsluiten met nog een mooi citaat uit dit interview: ‘De leer over de komst van Christus is geen bijkomstigheid voor christenen die niets beters te doen hebben’. Wat een prachtige aanmoediging om ons uit te strekken naar een beter verstaan van het profetische woord en de tekenen van de tijd, en om vol verwachting uit te zien naar de dag dat de bazuin zal klinken.
Hartelijke groet en Gods zegen!
Wim Grandia
Het hele webinar is hier te bekijken.
4 maart 2026 – En weer is de ondergrondse veenbrand in het Midden-Oosten opgelaaid! Het zat er al aan te komen, maar toch nog onverwacht besloten de Verenigde Staten en Israël tot een gezamenlijke aanval op Iran. Sinds afgelopen zaterdag worden strategisch het ene na het andere doel uitgeschakeld en zijn inmiddels ook verschillende islamitische leiders gedood.
Ayatollah Khamenei
Het meest in het oog springende resultaat is de dood van ayatollah Khamenei, de opperste geestelijke leider van Iran. Hij regeerde decennia lang als een uiterst wrede tiran over het Iraanse volk en was voor velen het gezicht van diepe antisemitische haat tegen het volk Israël. Hij werd dan ook – terecht – gezien als een Haman van deze tijd. Je weet wel, de Amalekiet die het ooit bijna lukte om het volk Israël van de kaart te vegen.
Poerimfeest
Opvallend genoeg vond de aanslag op Khamenei plaats vlak voordat wereldwijd door Joden het Poerimfeest werd gevierd. Met dit feest wordt herdacht hoe God door middel van koningin Esther en haar oom Mordechai het volk Israël redde van de plannen van Haman. Of dit bewust zo was gepland weet ik niet, voor mij is het een bevestiging dat God nog steeds waakt over Zijn volk en dat wie tegen Zijn oogappel opstaat vroeg of laat het onderspit zal delven.
Profetische betekenis
Misschien heb jij je de afgelopen dagen ook afgevraagd wat de profetische betekenis is van al deze ontwikkelingen. Hebben we hier te maken met de voorzegde aanval van Gog en Magog waarover we in Ezechiël 38 en 39 lezen? Ik denk het niet.
Wat wel opvalt, is dat de huidige ontwikkelingen opnieuw laten zien hoe er op een dag een alliantie zal ontstaan tussen het huidige Iran, Turkije en Rusland, die samen met een aantal kleinere landen uit de regio een grote aanval op Israël zullen uitvoeren. Maar zoals Ezechiël al te zien kreeg, zal God dan op een bovennatuurlijke wijze ingrijpen en zullen deze legers worden vernietigd.
Over het precieze moment waarop deze profetie zal worden vervuld, en over wie er precies wordt bedoeld met Gog en aan welk gebied we bij het land van Magog moeten denken, bestaan verschillende visies. Maar dát er zo’n moment komt, staat vast. Of de ontwikkelingen van dit moment ons dichter bij dat scenario brengen, zal de tijd leren.
Sjiieten en Soennieten
Wat opvalt in deze oorlog, is dat Iran niet alleen Israël bestookt met raketten en drones, maar ook andere islamitische landen uit de regio aanvalt, zoals Koeweit, Saoedi-Arabië, Qatar, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten. Dit lijkt vooral een reactie te zijn op hun samenwerking met de Verenigde Staten en op hun bereidheid om de Abraham-akkoorden te ondertekenen.
Maar er speelt meer. Binnen de islam bestaan twee hoofdstromingen: de sjiieten en de soennieten. Die scheidslijn gaat terug tot de eerste decennia na de dood van Mohammed in de zevende eeuw. Heel kort samengevat komt het hier op neer: Sjiieten vonden dat de opvolger een bloedverwant moest zijn en kwamen uit bij Ali, Mohammeds neef en schoonzoon. Soennieten – ongeveer 85% van alle moslims wereldwijd – meenden dat de meest bekwame leider de gemeenschap moest aanvoeren.
De vijand van mijn vijand
Deze twee stromingen staan al sinds het ontstaan van de islam tegenover elkaar. De meeste landen die het sjiitische Iran nu aanvalt, zijn overwegend soennitisch. De reden dat soennitische landen in het Midden-Oosten nu de kant lijken te kiezen van Israël, is dan ook niet vanwege sympathie voor het Joodse volk, maar vanwege hun afkeer van het sjiitische Iraanse regime. Dat is dus meer vanuit het bekende principe: ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’. Uiteraard spelen hier ook allerlei geopolitieke en economische belangen mee.
Hoofdsponsor van het terrorisme
Naast alle zorgen over hoe deze oorlog zich verder zal ontwikkelen en wat daarvan wereldwijd de consequenties zullen zijn, mag er ook opluchting en dankbaarheid zijn. Iran is al decennia een van de belangrijkste sponsors van wereldwijd terrorisme
In een recente toespraak noemde de bekende bijbelleraar Barry Stagner dat er in de afgelopen 25 jaar naar schatting ruim 66.000 terroristische aanslagen hebben plaatsgevonden, waarvan het grootste deel door islamitische groeperingen. Iran speelt daarin vaak een rol op de achtergrond, onder andere door de steun en financiering van bekende proxies als Hamas, Hezbollah en andere terroristische bewegingen.
Waar het Iraanse regime volgens de sjiitische traditie uiteindelijk naar uitkijkt, is het verschijnen van hun verwachte ‘Mahdi’, de twaalfde imam, die sinds de negende eeuw in verborgenheid leeft, maar in de eindtijd zal verschijnen om recht te doen en onrecht te beëindigen. Ik schreef hier eerder over in de blog van 11 februari.
Geef Hem geen rust
In Jesaja 62 wordt geprofeteerd over een tijd waarin over Jeruzalem niet meer zal worden gesproken als ‘een verlatene’ en over het land als ‘een woestenij’, maar waarin een wonderbaarlijk herstel zal plaatsvinden. Wat we in onze tijd zien, is nog maar het voorspel van alles wat God nog gaat doen. Tot die tijd zijn wij geroepen om als ‘wachters op de muren van Jeruzalem’ voorbede te doen. Met daarbij de oproep om de Heere geen rust te gunnen totdat Hij Jeruzalem gegrondvest heeft en gesteld heeft tot een lof op aarde.
We weten dus wat ons ook voor deze bijzondere tijd te doen staat… We bidden voor het volk, het land en de stad van God. We bidden om bescherming, maar ook om bekering van alle Joden die onze Heer Jezus nog niet erkennen als de Messias. We bidden ook voor de mensen van Iran, en in het bijzonder voor de vele mannen en vrouwen die daar de afgelopen jaren tot geloof zijn gekomen en daar vaak een hoge prijs voor hebben betaald. En boven alles bidden we dat Jezus spoedig terug zal komen. Eerst om Zijn gemeente op te halen en uiteindelijk om op aarde terug te komen en Zijn rijk van vrede te vestigen.
Hartelijke groet en Gods zegen!
Wim Grandia
18 februari 2026 – In Zijn onderwijs spreekt Jezus regelmatig over de vijgenboom. Zo heeft Hij het in Lukas 13:6-9 over een vijgenboom die geen vrucht draagt en daarom beter omgehakt kan worden. In Mattheüs 21:18-22 en Marcus 11:12-22 gaat het eveneens over een vijgenboom die (nog) geen vrucht draagt en op een woord van Jezus ter plekke verdort. Met het benoemen van de vijgenboom grijpt Jezus terug op de profeten van het Oude Testament, die het volk Israël regelmatig vergelijken met een wijnstok of vijgenboom zonder vrucht. De Joodse luisteraars wisten in die tijd dan ook gelijk en precies wat Jezus met het benoemen van de vijgenboom duidelijk wilde maken. Lees maar eens wat profeten als Jeremia (8:13), Hosea (9:10), Joël (1:7 en 12) en Micha (7:1) hierover te zeggen hebben. De vijgenboom is in de Bijbel dan ook een terugkerende metafoor voor Israël – iets wat ook in de rabbijnse literatuur wordt bevestigd.
De zomer is nabij
Wanneer Jezus vlak voor Zijn lijden en sterven met Zijn discipelen spreekt over Zijn wederkomst en de daaraan voorafgaande tekenen, wijst Hij opnieuw op de vijgenboom. In zowel Mattheüs (24:32-35), Marcus (13:28-31) als Lukas (21:29-33) legt Hij uit dat, zoals je aan een vijgenboom kunt zien dat de zomer nabij is, wij aan de tekenen van de tijd kunnen zien dat Zijn komst voor de deur staat. Het gaat dan om allerlei gebeurtenissen die deels al in vorige nieuwsmails zijn benoemd. Maar het feit dat Jezus hier zo nadrukkelijk de vijgenboom noemt, wordt als een aansporing gezien om – terwijl we uitzien naar Zijn komst – aandachtig te letten op wat er met Israël gebeurt. En juist daarom leven wij in bijzondere tijden. Aan de ‘vijgenboom Israël’ kunnen we afleiden dat de wederkomst van Jezus zeer nabij is.
Theodor Herzl
Laat me concreet maken waarom er naar mijn overtuiging in onze tijd sprake is van het uitlopen van de vijgenboom. Dit begon al aan het einde van de 19e eeuw, toen de bekende Joodse journalist en politicus, en grondlegger van het politieke zionisme Theodor Herzl zijn boek ‘Der Judenstaat’ uitbracht. Daarin zette hij uiteen dat het Joodse volk een eigen thuisland nodig had. Hij was zeker niet de eerste die dit bepleitte, maar wél degene die een wereldwijde beweging op gang bracht die uiteindelijk leidde tot de oprichting van de staat Israël in 1948.
Wereldwijde terugkeer
Daarmee lijkt een begin gemaakt te zijn met de vervulling van vele profetieën over een wereldwijde terugkeer van Joden. De profeet Ezechiël (37:12-13) spreekt daarover als een volk dat uit zijn graf zal opstaan. Daarnaast profeteert Ezechiël ook over een geestelijk herstel (vgl. Romeinen 11:25-27) en over een hereniging van Juda (tweestammenrijk) en Israël (tienstammenrijk). Heel Ezechiël 37 doorlezend wordt duidelijk dat we nog maar aan het begin staan van de vervulling van alle profetieën. Er is nog geen of nauwelijks sprake van (geestelijke) vrucht, maar de takken zijn al wel zacht geworden en de bladeren beginnen uit te spruiten. Inmiddels woont al ruim 45% van alle Joden in het land Israël. De zomer is nabij!
De tijden van de heidenen
Een volgend opmerkelijk moment vond plaats in 1967, tijdens de Zesdaagse Oorlog. Wat de ondergang van Israël had kunnen worden, veranderde in een verrassende overwinning. In zes dagen tijd werden grote gebieden veroverd. Het meest opzienbarende was de inname van Oost-Jeruzalem en de Tempelberg. Daarmee werd ook een begin gemaakt met de vervulling van Jezus’ profetische woorden uit Lukas 21:24, waar staat dat Jeruzalem door de heidenen vertreden zal worden totdat de tijden van de heidenen vervuld zijn. Met wat er in 1967 gebeurde, werd ook de mogelijkheid gecreëerd voor een uiteindelijke herbouw van de tempel. Dit zal eerst moeten gebeuren voordat de antichrist zich in de tempel als God kan laten vereren, zo lezen we in 2 Thessalonicenzen 2:3–4.
Moshe Dayan
De reden overigens dat de tempelberg tot op de dag van vandaag nog onder islamitisch beheer staat, heeft te maken met het besluit dat Moshe Dayan, de politiek en militair leider tijdens de Zesdaagse Oorlog, direct na de overname van de Tempelberg nam. Hij besloot het gezag over dit gebied over te dragen aan de Waqf, een islamitische beheersraad. Deze politieke keuze van toen is voor veel met name orthodoxe Joden echter geen belemmering om voorbereidingen te treffen voor de bouw van de derde tempel. Sterker nog, alles ligt klaar, ze zouden vandaag kunnen beginnen! Alle ontwikkelingen van de afgelopen decennia laten ons zien dat de door Jezus genoemde tijden van de heidenen bijna zijn vervuld. Dit zal samenvallen met de wederkomst van de Here Jezus en de daaraan voorafgaande opname van de gemeente.
Hef uw hoofd op
We leven inmiddels in 2026. Jezus zei dat wanneer deze dingen beginnen te gebeuren, het dan levende geslacht of die generatie Zijn komst zal meemaken. Over de betekenis van deze woorden bestaan verschillende interpretaties. Het zal zeker niet de bedoeling zijn om dit als een theoretische rekensom te benaderen. Het is eerder een oproep om ons ervan bewust te zijn dat we in de tijd leven dat het nabij is en voor de deur staat. Zeker wanneer we kijken naar allerlei ontwikkelingen in onze tijd. Denk bijvoorbeeld aan de steeds verder oplopende spanningen tussen Iran, Amerika en Israël. Volgens vele profetische duiders stevenen we af op de door Ezechiël voorzegde aanval op Israël. Dat kan ons schrik aanjagen en angstig en onrustig maken, maar wat zegt Jezus in Lukas 21:28 tegen Zijn discipelen – en tegen ons vandaag? ‘Wanneer nu deze dingen beginnen te geschieden, kijk dan omhoog en hef uw hoofd op, omdat uw verlossing nabij is.’
Hartelijke groet,
Wim Grandia
11 februari 2026 – Het lijkt de afgelopen dagen wat stiller geworden in de berichtgeving over alle spanningen in Iran, maar schijn bedriegt. De spanning is onverminderd hoog en er is weinig nodig om tot een nog dramatischer escalatie te komen dan nu al het geval is. We hebben momenteel te maken met een land dat volgens sommige schattingen inmiddels al tienduizenden van zijn eigen burgers heeft vermoord. Daarnaast probeert Iran zijn nucleaire programma weer nieuw leven in te blazen en produceert het actief ballistische raketten. We weten ook dat er een omvangrijke Amerikaanse vloot klaarligt voor het geval de situatie verder escaleert, en dat Israël rekening houdt met een regionale oorlog en daarop voorbereid is. Wat in de media echter weinig aandacht krijgt, is het religieuze aspect van deze tikkende tijdbom.
Messiasverwachting
Om hier iets van te begrijpen is het belangrijk om te weten dat binnen de Islam – en met name in de sjiitische stroming daarvan – een sterke messiasverwaching leeft. Deze speelt een belangrijke rol in de politiek en samenleving van Iran. Men gelooft dat er een toekomstige moslimleider zal komen die recht en vrede zal brengen. Deze wordt de ‘Mahdi’ genoemd. Volgens de sjiitische traditie is hij de twaalfde imam, die sinds de negende eeuw in verborgenheid leeft, maar in de eindtijd zal verschijnen om recht te doen en onrecht te beëindigen. Wanneer ik schrijf over ‘messiasverwaching’, laat het daarbij duidelijk zijn dat deze verwachting wezenlijk anders is dan de christelijke en bijbelse verwachting van de wederkomst van de Heere Jezus. Maar dat ook binnen de Islam wordt uitgekeken naar een messias, is een belangrijke sleutel om te begrijpen wat er in Iran gaande is.
De laatste fase
Sinds de islamitische revolutie van 1979 gelooft het Iraanse regime dat het land zich in de laatste fase bevindt vóór de terugkeer van de Mahdi. Daarom zien de leiders van Iran veel ontwikkelingen – van protesten tot internationale spanningen – niet alleen als politieke gebeurtenissen, maar als tekenen dat zijn komst dichterbij komt. In Iran zijn er geestelijken die nog verder gaan. Zij geloven dat wereldwijde chaos en oorlog de komst van de Mahdi kunnen versnellen. Deze overtuiging, die binnen delen van de leiding serieus wordt genomen, heeft invloed op hoe zij de wereld interpreteren.
De Vali-ye Faqih
Dat helpt verklaren waarom Iran soms anders reageert dan westerse landen verwachten. Waar wij streven naar stabiliteit en diplomatie, zien zij in onrust en conflicten juist een heilige betekenis. Iran is geen gewone republiek, maar een theocratie. De hoogste leider is niet de president, maar een geestelijke: de Vali-ye Faqih. Volgens dit systeem, ontwikkeld door ayatollah Khomeini, moet een sjiitische geestelijke het land leiden zolang de twaalfde imam verborgen is. De gedachte daarachter is dat de religieuze leider het volk moet voorbereiden op de komst van de Mahdi. De Iraanse Revolutionaire Garde, een machtige militaire organisatie, ziet zichzelf als beschermer van de revolutie en dus van de route die leidt naar de komst van de Mahdi. Zij treden hard op tegen protesten en hebben veel invloed in de regio. Voor hen is het behoud van het regime geen politieke keuze, maar een religieuze plicht.
Een toekomstige aanval
Ik geloof dat al deze ontwikkelingen te maken hebben met wat we lezen in Ezechiël 38 en 39, waar wordt geprofeteerd over een toekomstige aanval op Israël door een coalitie van volken, waarin Perzië (het huidige Iran) wordt genoemd. Het hoofdstuk ervoor, Ezechiël 37, gaat over de terugkeer van het Joodse volk naar hun land – iets wat sinds 1948 wereldwijd zichtbaar is geworden. Hiermee is het niet zo gek om te stellen dat de vervulling van de profetie van Ezechiël 38 en 39 wel eens dichterbij zou kunnen zijn dan we misschien denken.
Zeer aanstaande
Ook deze ontwikkelingen bevestigen dat het einde nabij is en dat de beloofde opname van de gemeente zeer aanstaande is. In de studieavonden van De bazuin zal klinken wordt daar tijdens de derde van zes studieavonden uitgebreid op ingegaan. Je kunt daar verderop in deze nieuwsmail meer over lezen. We zien uit naar de dag dat de bazuin zal klinken en ondertussen bidden we voor het Iraanse volk en in het bijzonder voor de broeders en zusters voor wie deze situatie het nog moeilijker maakt om christen te zijn. We bidden voor wijsheid van alle betrokken (wereld)leiders en voor bescherming van Israël.
Hartelijke groet
Wim Grandia